Pierwsza połowa 2026 r. przyniosła szereg istotnych zmian dotyczących „konstytucji” polskiego systemu podatkowego – Ordynacji podatkowej.
W dniu 30 kwietnia 2026 r. Sejm uchwalił pierwszą z trzech nowelizacji Ordynacji podatkowej, obejmującą istotne ujednolicenia dla publikacji interpretacji podatkowych wydawanych przez samorządowe organy podatkowe.
Następnie, w dniu 15 maja 2026 r., Sejm uchwalił dwie kolejne nowelizacje Ordynacji podatkowej. Ich zasadnicza część miała wejść w życie 1 października 2026 r. Zakres planowanych zmian był szeroki i obejmował zarówno rozwiązania deregulacyjne, korzystne dla podatników, jak i regulacje budzące większe wątpliwości – przede wszystkim w obszarze przedawnienia zobowiązań podatkowych oraz odpowiedzialności karnoskarbowej.
Ostatecznie los części nowelizacji potoczył się inaczej.
Nowelizacje przewidujące:
1/ rozszerzenia obowiązku publikowania w systemie EUREKA interpretacji samorządowych,
2/ uproszczenia dla przedsiębiorców, w tym zmiany dotyczące raportowania krajowych schematów podatkowych
zostały podpisane przez Prezydenta RP.
Z kolei ustawa obejmująca zmiany w zakresie zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych oraz odpowiedzialności karnoskarbowej została zawetowana.
Co to oznacza dla przedsiębiorców i na jakie zmiany warto przygotować się w najbliższych miesiącach?
Czego dotyczyły zawetowane zmiany?
Jedna z kluczowych propozycji przewidywała uchylenie kontrowersyjnego art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Przepis ten dotyczy zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnoskarbowego.
W praktyce mechanizm ten od lat budził wątpliwości podatników i pełnomocników. Wszczęcie postępowania karnoskarbowego mogło bowiem prowadzić do zawieszenia biegu terminu przedawnienia, a tym samym wydłużać okres, w którym podatnik pozostawał w niepewności co do ostatecznego rozliczenia swoich zobowiązań podatkowych.
Zawetowana ustawa obejmowała również zmianę w Kodeksie karnym skarbowym, dotyczącą art. 44 § 2 (a dokładnie jego uchylenia). Obecnie przepis ten pełni istotną funkcję ochronną, ponieważ wiąże możliwość prowadzenia postępowania karnoskarbowego z przedawnieniem samej należności podatkowej. Innymi słowy, w określonych przypadkach przedawnienie zobowiązania podatkowego ogranicza również możliwość dalszego ścigania za czyn karnoskarbowy związany z tym zobowiązaniem.
Planowane uchylenie tego przepisu wywołało krytyczne głosy części środowisk gospodarczych. Wskazywano, że zmiana mogłaby prowadzić do wydłużenia okresu odpowiedzialności karnoskarbowej, nawet wtedy, gdy samo zobowiązanie podatkowe byłoby już przedawnione. Ministerstwo Finansów argumentowało natomiast, że proponowane rozwiązanie jest spójne systemowo i uzasadnione z punktu widzenia konstrukcji odpowiedzialności karnoskarbowej.
Dlaczego Prezydent zdecydował się na weto?
Prezydent RP zdecydował się zawetować ustawę obejmującą zmiany w Ordynacji podatkowej oraz Kodeksie karnym skarbowym. W uzasadnieniu decyzji podkreślono potrzebę ochrony bezpieczeństwa prawnego obywateli oraz przewidywalności działań państwa wobec podatników.
Z perspektywy przedsiębiorców oznacza to, że planowane zmiany w tym zakresie na ten moment nie wejdą w życie. Jednocześnie należy pamiętać, że procedura legislacyjna może być jeszcze kontynuowana. Sejm ma możliwość odrzucenia weta Prezydenta, jeżeli uzyska większość 3/5 głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów.
Co oznacza weto w praktyce?
Weto – w kontekście jednej z planowanych nowelizacji – ma dla podatników dwojakie znaczenie.
Po pierwsze, w mocy pozostaje kontrowersyjny art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej wykorzystywany przez organy podatkowe do instrumentalnego wydłużania terminu przedawnienia.
Po drugie, zachowana zostaje obecna treść art. 44 § 2 Kodeksu karnego skarbowego. Dla przedsiębiorców oznacza to utrzymanie korzystnego rozwiązania, które w określonych sytuacjach ogranicza możliwość prowadzenia postępowań karnoskarbowych po przedawnieniu zobowiązania podatkowego.
W praktyce podatnicy uniknęli więc jednej z bardziej kontrowersyjnych zmian, ale jednocześnie nie dojdzie obecnie do uchylenia przepisu, który od lat budzi zastrzeżenia ze względu na możliwość wydłużania postępowań podatkowych.
Zmiany podpisane przez Prezydenta RP
Niezależnie od zawetowanej ustawy, Prezydent RP podpisał dwie kolejne nowelizacje Ordynacji podatkowej.
Jest to pakiet zmian o charakterze deregulacyjnym oraz standaryzującym, który ma uprościć część obowiązków podatników, usprawnić codzienne relacje z administracją skarbową oraz ujednolicić bazy wiedzy podatkowej.
Koniec raportowania krajowych MDR
Jedną z najważniejszych zmian jest likwidacja obowiązku raportowania krajowych schematów podatkowych, czyli tzw. krajowych MDR.
Dotychczas obowiązki MDR były dla wielu przedsiębiorców, doradców i księgowych znacznym obciążeniem organizacyjnym. Wymagały analizy wielu zdarzeń gospodarczych pod kątem potencjalnego obowiązku raportowania, nawet w sytuacjach dotyczących wyłącznie transakcji krajowych.
Nowelizacja ma ograniczyć ten obowiązek. Należy jednak wyraźnie podkreślić, że uproszczenie dotyczy schematów podatkowych o charakterze krajowym. Obowiązek raportowania schematów transgranicznych pozostaje w mocy.
Dodatkowe ułatwienia w relacjach z urzędem
Nowelizacja przewiduje również szereg mniejszych zmian, które mają uprościć bieżące rozliczenia podatkowe.
Jedną z nich jest podwyższenie limitu kwoty podatku, którą można zapłacić za innego podatnika – z 1 000 zł do 5 000 zł. Zmiana ta może mieć praktyczne znaczenie m.in. w grupach kapitałowych, firmach rodzinnych oraz w sytuacjach, w których rozliczenia podatkowe są obsługiwane organizacyjnie przez inny podmiot.
Nowe przepisy mają również dotyczyć zasad rozliczania odsetek oraz procedur związanych ze zwrotem opłaty skarbowej i nadpłat podatku. Celem tych zmian jest ograniczenie drobnych formalności i przyspieszenie obsługi prostszych spraw podatkowych.
EUREKA jako jedna baza dla wszystkich interpretacji
Dodatkowo nowelizacja przewiduje uporządkowanie zasad publikacji interpretacji dotyczących podatków i opłat lokalnych. Interpretacje wydawane przez wójtów, burmistrzów i prezydentów miast mają być udostępniane w jednej bazie prowadzonej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (tzw. Systemie EUREKA). Rozwiązanie to powinno ułatwić podatnikom ich wyszukiwanie oraz porównywanie stanowisk poszczególnych organów. Dotychczas publikacja takich interpretacji była rozproszona na stronach urzędów obsługujących organ samorządowy wydający interpretację.
Jak przygotować się na nadchodzące zmiany?
Przedsiębiorcy powinni przede wszystkim zweryfikować, jak podpisana nowelizacja wpłynie na ich obowiązki w zakresie MDR oraz bieżących rozliczeń z urzędem skarbowym. Warto również monitorować dalsze losy zawetowanej ustawy, ponieważ ewentualne odrzucenie weta przez Sejm mogłoby ponownie otworzyć drogę do zmian w zakresie przedawnienia i odpowiedzialności karnoskarbowej.
W LBKP na bieżąco analizujemy zmiany podatkowe i ich wpływ na przedsiębiorców. Skontaktuj się z nami, jeśli chcesz uporządkować procedury podatkowe, zweryfikować obowiązki MDR albo przygotować firmę na nowe przepisy.
