Estoński CIT, czyli ryczałt od dochodów spółek, jest od 2021 r. alternatywą wobec klasycznego podatku CIT. Jego najważniejszą cechą jest przesunięcie momentu opodatkowania – co do zasady spółka nie płaci podatku na bieżąco od wypracowanego zysku, lecz dopiero wtedy, gdy zysk zostanie przeznaczony do wypłaty wspólnikom albo gdy wystąpi inne zdarzenie podlegające opodatkowaniu.
W praktyce najwięcej pytań pojawia się przy wypłacie dywidendy. To właśnie wtedy obowiązki podatkowe powstają zarówno po stronie spółki, jak i po stronie wspólnika. Kluczowe znaczenie ma więc prawidłowe ustalenie podstawy opodatkowania oraz właściwe zastosowanie mechanizmu odliczenia przewidzianego w ustawie o PIT.
Jak opodatkowana jest dywidenda w estońskim CIT?
W modelu estońskiego CIT opodatkowanie na poziomie spółki następuje co do zasady dopiero w momencie dystrybucji zysku. Dopóki środki pozostają w spółce i są wykorzystywane na jej działalność, obowiązek podatkowy z tytułu podzielonego zysku nie powstaje. Należy jednak pamiętać, że ustawa przewiduje również inne kategorie dochodów podlegających opodatkowaniu, takie jak ukryte zyski czy wydatki niezwiązane z działalnością gospodarczą.
Jeżeli chodzi o opodatkowanie estońskim CIT dystrybucji zysku, stawka ryczałtu zależy od statusu podatnika. Dla małych podatników oraz podatników rozpoczynających działalność wynosi 10% podstawy opodatkowania. Pozostali podatnicy stosują stawkę 20%.
Na tym rozliczenie się jednak nie kończy. Wypłata dywidendy powoduje również powstanie przychodu po stronie wspólnika będącego osobą fizyczną. Przychód ten podlega opodatkowaniu 19% zryczałtowanym PIT.
Nie oznacza to jednak, że ten sam zysk jest opodatkowany w pełnym zakresie dwukrotnie. Konstrukcja estońskiego CIT przewiduje mechanizm, który ogranicza ekonomiczny ciężar podwójnego opodatkowania. Polega on na pomniejszeniu podatku PIT należnego od wspólnika o odpowiednią część ryczałtu zapłaconego przez spółkę.
Jak działa odliczenie w PIT?
W przypadku dywidendy wypłacanej z zysków osiągniętych w okresie opodatkowania estońskim CIT, podatek PIT wspólnika może zostać pomniejszony o część ryczałtu od dochodów spółek przypadającą na tego wspólnika.
W praktyce oznacza to, że:
- przy zysku opodatkowanym po stronie spółki stawką 10%, wspólnik może odliczyć 90% przypadającej na niego części ryczałtu,
- przy zysku opodatkowanym po stronie spółki stawką 20%, wspólnik może odliczyć 70% przypadającej na niego części ryczałtu.
Wysokość odliczenia jest więc powiązana z udziałem wspólnika w zysku oraz ze stawką ryczałtu zastosowaną przez spółkę.
Warunkiem zastosowania tego mechanizmu jest m.in. to, aby wypłata dotyczyła zysków osiągniętych w okresie opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek oraz prawidłowo wyodrębnionych w kapitale własnym spółki.
Pełna kwota zysku czy kwota po potrąceniu estońskiego CIT?
W praktyce podatnicy często zastanawiają się, od jakiej kwoty należy obliczyć PIT od dywidendy wypłacanej z zysków opodatkowanych estońskim CIT. Wątpliwość sprowadza się do pytania: czy podstawą PIT jest pełna kwota zysku przeznaczonego do podziału, czy kwota pomniejszona o ryczałt należny od spółki?
Obecne podejście organów podatkowych oraz sądów administracyjnych jest w tym zakresie dość jednoznaczne. Podstawą opodatkowania PIT powinna być pełna kwota zysku przeznaczonego do podziału, bez wcześniejszego pomniejszania jej o estoński CIT należny od spółki.
Oznacza to, że prawidłowa kolejność rozliczenia jest następująca:
- spółka ustala kwotę zysku netto przeznaczonego do podziału,
- od tej kwoty oblicza należny ryczałt od dochodów spółek,
- od pełnej kwoty dywidendy oblicza 19% PIT wspólnika,
- następnie pomniejsza PIT o odpowiednią część ryczałtu zapłaconego przez spółkę.
Nieprawidłowe byłoby więc najpierw pomniejszenie dywidendy o estoński CIT, a dopiero potem obliczenie 19% PIT od tak obniżonej kwoty. Takie działanie mogłoby prowadzić do zaniżenia podatku pobranego przez spółkę jako płatnika.
Przykład obliczenia podatku
Załóżmy, że spółka przeznacza do wypłaty jedynemu wspólnikowi 100 000 zł zysku wypracowanego w okresie opodatkowania estońskim CIT.
Wariant 1: spółka stosuje stawkę 10%
Ryczałt od dochodów spółek wynosi:
10% × 100 000 zł = 10 000 zł
PIT od dywidendy przed odliczeniem wynosi:
19% × 100 000 zł = 19 000 zł
Odliczenie wynosi:
90% × 10 000 zł = 9 000 zł
PIT do pobrania od wspólnika wynosi:
19 000 zł – 9 000 zł = 10 000 zł
Łączne obciążenie podatkowe wynosi więc 20 000 zł, czyli 20% zysku przeznaczonego do podziału.
Wariant 2: spółka stosuje stawkę 20%
Ryczałt od dochodów spółek wynosi:
20% × 100 000 zł = 20 000 zł
PIT od dywidendy przed odliczeniem wynosi:
19% × 100 000 zł = 19 000 zł
Odliczenie wynosi:
70% × 20 000 zł = 14 000 zł
PIT do pobrania od wspólnika wynosi:
19 000 zł – 14 000 zł = 5 000 zł
Łączne obciążenie podatkowe wynosi więc 25 000 zł, czyli 25% zysku przeznaczonego do podziału.
Podsumowanie
Przy wypłacie dywidendy z zysków opodatkowanych estońskim CIT kluczowe znaczenie ma prawidłowa kolejność obliczeń. PIT wspólnika należy obliczyć od pełnej kwoty zysku przeznaczonego do podziału, a dopiero następnie zastosować ustawowe odliczenie części ryczałtu zapłaconego przez spółkę.
W praktyce oznacza to, że estoński CIT nie eliminuje opodatkowania dywidendy po stronie wspólnika, ale znacząco ogranicza łączny ciężar podatkowy. Dla małych podatników efektywne opodatkowanie wypłacanego zysku wynosi co do zasady 20%, a dla pozostałych podatników – 25%.
Masz pytania?
Potrzebujesz wsparcia w zakresie estońskiego CIT albo masz wątpliwości dotyczące opodatkowania wypłaty zysku? Skontaktuj się z nami. Pomożemy przeanalizować sytuację spółki, prawidłowo ustalić podstawę opodatkowania i bezpiecznie rozliczyć dywidendę.
