Rozporządzenie opakowaniowe (PPWR) już obowiązuje. Zmienia ono zasady odpowiedzialności za opakowania w całym łańcuchu dostaw – od wytwórców i dostawców, po importerów, dystrybutorów i podmioty wprowadzające produkty w opakowaniach na rynek UE. 

Od 12 sierpnia 2026 r. przedsiębiorcy mają obowiązek stosować się do części przepisów wprowadzonych przez Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, czyli w skrócie PPWR. 

To jedna z najważniejszych zmian regulacyjnych dla przedsiębiorców, którzy produkują opakowania, korzystają z nich, importują je albo wprowadzają produkty w opakowaniach na rynek Unii Europejskiej. 

Jakiego rodzaju zmiany trzeba wdrożyć w przedsiębiorstwie i jakie podmioty objęte są nowymi obowiązkami?  

Tuż przed rozpoczęciem stosowania dyrektywy opakowaniowej (PPWR) Komisja Europejska opublikowała zaktualizowane FAQ, które wyjaśnia wiele praktycznych wątpliwości interpretacyjnych. Równolegle ogromne znaczenie mają także wytyczne Komisji dotyczące wybranych definicji i obowiązków.  

Kogo dotyczy PPWR? Role przedsiębiorców w łańcuchu dostaw 

Rozporządzenie PPWR nie nakłada takich samych obowiązków na wszystkich przedsiębiorców. Inny zakres odpowiedzialności będzie miał wytwórca opakowania, inny dostawca materiału lub opakowania, inny importer, dystrybutor, a jeszcze inny producent w rozumieniu rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP). 

W uproszczeniu, w ramach PPWR zakres obowiązków zależy od Twojej roli: 

• Wytwórca: odpowiada za zgodność opakowania z wymaganiami PPWR, w tym za ocenę zgodności, dokumentację techniczną i deklarację zgodności UE. 

• Dostawca: powinien przekazać wytwórcy informacje i dokumenty potrzebne do wykazania zgodności opakowania (np. dane o materiale, składzie, klejach, farbach czy innych komponentach). 

• Importer i dystrybutor: mają przede wszystkim obowiązki weryfikacyjne – nie powinni wprowadzać ani udostępniać opakowań, co do których mają podstawy sądzić, że są niezgodne z PPWR. 

• Producent ROP (rozszerzona odpowiedzialność producenta): to osobna kategoria. Jest to podmiot odpowiedzialny za rejestrację, raportowanie i finansowanie gospodarowania odpadami opakowaniowymi w danym państwie członkowskim. 

To rozróżnienie jest kluczowe, bo ten sam przedsiębiorca może pełnić różne role w zależności od modelu działalności. Inaczej należy ocenić podmiot, który projektuje i sprzedaje własne opakowania, inaczej podmiot dostarczający materiał opakowaniowy, a jeszcze inaczej podmiot, który na przykład wyłącznie importuje gotowy produkt w opakowaniu. 

Oznakowanie i numery serii według PPWR 

Rozporządzenie PPWR nie wymaga nadawania indywidualnego numeru każdemu pojedynczemu elementowi (np. każdemu kubkowi, wieczku, etykiecie czy woreczkowi). Identyfikacja może następować na poziomie: 

• typu, 

• modelu, 

• partii, 

• serii, 

• innego elementu identyfikacyjnego. 

To ważna informacja, ponieważ eliminuje konieczność przebudowywania linii produkcyjnych czy systemów znakowania. Wymagane jest jedynie zapewnienie dokumentacji, która pozwoli powiązać konkretne opakowanie (lub jego komponent) z dokumentacją techniczną, wynikami badań oraz deklaracją zgodności z PPWR. 

Dokumentacja opakowań: stare normy mogą już nie wystarczyć 

Choć Komisja Europejska potwierdza, że pomocniczo można nadal opierać się na normach wynikających z załącznika C do EN 13428:2004, nowe przepisy nakładają obowiązek znacznie szerszej oceny. Dokumentacja w świetle PPWR musi uwzględniać: 

• ograniczenia dotyczące metali ciężkich (ołowiu, kadmu, rtęci i chromu sześciowartościowego), 

• szczegółowe informacje o użytych klejach, lakierach i farbach, 

• dane o ewentualnej obecności substancji potencjalnie niebezpiecznych. 

Wskazówka: Koniecznie zrewiduj dokumentację otrzymywaną od dostawców. Opieranie się wyłącznie na ogólnych deklaracjach spełniania norm unijnych to obecnie zbyt duże ryzyko. 

Wytwórca opakowania a podmiot pakujący – kiedy przejmujesz obowiązki wytwórcy? 

W praktyce często pojawia się problem: czy przedsiębiorca, który jedynie kompletuje opakowanie transportowe staje się w świetle prawa jego wytwórcą? Samo użycie gotowych elementów do zapakowania produktu nie oznacza automatycznego przejęcia tych obowiązków. 

Sytuacja zmienia się jednak w kilku konkretnych przypadkach. Przedsiębiorca przejmuje pełne obowiązki wytwórcy (w tym ocenę zgodności), gdy: 

• Faktycznie konstruuje lub składa opakowanie z elementów, które osobno nie pełnią jeszcze funkcji opakowaniowej. 

• Udostępnia opakowanie pod własną nazwą lub własnym znakiem towarowym. 

• Modyfikuje gotowe opakowanie w sposób, który może wpłynąć na jego zgodność z PPWR (np. poprzez zmianę materiału, konstrukcji, komponentów, oznakowania lub cech wpływających na jego recykling). 

Co z zapasami wyprodukowanymi przed 12 sierpnia? 

Sam fakt wyprodukowania opakowania przed wejściem w życie PPWR nie przesądza o tym, że nowe wymogi nie będą miały zastosowania. W wielu przypadkach kluczowy jest moment wprowadzenia opakowania do obrotu oraz to, którego dokładnie obowiązku dotyczy ocena. 

Aby uniknąć problemów, musisz zadbać o prawidłowe udokumentowanie: 

• daty produkcji, 

• momentu wprowadzenia do obrotu, 

• powiązania danej partii z odpowiednią dokumentacją techniczną. 

Ważne: szczególną ostrożność należy zachować przy opakowaniach przeznaczonych do kontaktu z żywnością. W odniesieniu do limitów substancji PFAS, rozporządzenie PPWR nie przewiduje ogólnego okresu na wyczerpanie zapasów. 

Import opakowań: dokumenty mogą być potrzebne już przy kontroli 

Przedsiębiorcy muszą być gotowi na to, że kontrole związane z PPWR mogą rozpocząć się jeszcze przed ostatecznym uchwaleniem polskiej ustawy dostosowującej (projekt UC100). Choć to ustawa krajowa ma wskazać organy nadzoru i sankcje, część wymagań wynika bezpośrednio z unijnego rozporządzenia. 

Kontrole mają opierać się na analizie ryzyka. W praktyce organy nadzoru mogą w każdej chwili zażądać: 

• deklaracji zgodności UE, 

• dokumentacji oceny zgodności, 

• danych precyzyjnie identyfikujących opakowanie, 

• dokumentów potwierdzających spełnienie rygorystycznych wymogów materiałowych. 

W przypadku importu towarów spoza Unii Europejskiej braki formalne mogą skutkować czasowym zatrzymaniem towaru na granicy, aż do momentu przedstawienia wymaganej dokumentacji. 

Co warto zrobić teraz? Przeprowadź audyt opakowań 

Z punktu widzenia organizacji działalności, najważniejszym krokiem jest obecnie przeprowadzenie kompleksowego audytu opakowań i posiadanej dokumentacji. Nie ograniczaj się do samego produktu – audyt musi obejmować wszystkie komponenty, relacje z dostawcami oraz wewnętrzny obieg danych. 

W pierwszej kolejności ustal w firmie odpowiedzi na 5 kluczowych pytań: 

1. Które opakowania są faktycznie stosowane w obrocie? 

2. Kto odpowiada za ich projekt i ewentualną zmianę konstrukcji? 

3. Kto dostarcza materiały i komponenty? 

4. Kto weryfikuje spływającą dokumentację techniczną? 

5. Czy obecny system identyfikacji pozwala bezbłędnie odtworzyć historię konkretnej partii towaru? 

Następnie należy rzetelnie ocenić, czy posiadane dokumenty rzeczywiście pozwalają wykazać zgodność z PPWR. Potrzebne będą m.in. szczegółowe dane dotyczące składu użytych materiałów, obecności substancji niebezpiecznych czy możliwości recyklingu. 

Masz wątpliwości?  

Jeśli zastanawiasz się, jak dostosować swoje przedsiębiorstwo do zmian wprowadzonych przez PPWR, zapraszamy do kontaktu. 

The post Nowe przepisy o opakowaniach (PPWR). Jakie obowiązki ma przedsiębiorca?   first appeared on Kancelaria LBKP.

Stało się jednak jednym z elementów sporu o greenwashing.

W marcu 2024 r. sąd w Amsterdamie wydał wyrok w sprawie Stichting Fossielvrij NL przeciwko Koninklijke Luchtvaart Maatschappij N.V. (KLM Royal Dutch Airlines). Był to pierwszy na świecie pozew dotyczący greenwashingu skierowany przeciwko przewoźnikowi lotniczemu.

Sprawa dotyczyła 19 reklam KLM, w których linia przedstawiała swoje działania związane ze zrównoważonym rozwojem, redukcją emisji CO₂ oraz wykorzystaniem bardziej ekologicznych paliw lotniczych. Zdaniem Fossielvrij NL komunikaty te mogły sugerować konsumentom, że wybór KLM oznacza bardziej odpowiedzialne/ekologiczne podróżowanie, podczas gdy rzeczywista skala zmian w działalności przewoźnika była znacznie mniejsza.

Sąd w Amsterdamie uznał, że 15 z 19 zakwestionowanych reklam wprowadzało konsumentów w błąd. KLM musiał zaprzestać stosowania spornych komunikatów. Nie oznacza to, że sąd zakwestionował samo podejmowanie działań środowiskowych przez przedsiębiorstwo. Problemem było to, czy sposób ich przedstawienia nie tworzył u konsumentów szerszego przekonania o tym co wynikało z rzeczywistych danych.

Sprawa w pigułce

Powódka: Stichting Fossielvrij NL – niderlandzka fundacja działająca na rzecz ograniczenia wykorzystania paliw kopalnych, uprawniona do występowania w sprawach dotyczących zbiorowych interesów konsumentów.

Pozwana: Koninklijke Luchtvaart Maatschappij N.V. (KLM Royal Dutch Airlines) – największy przewoźnik lotniczy w Niderlandach.

Przedmiot sporu: 19 reklam dotyczących działań środowiskowych KLM, redukcji emisji oraz paliw alternatywnych.

Kwestionowane kampanie:

• „Fly Responsibly!” – komunikaty dotyczące bardziej odpowiedzialnego latania i przyszłości zrównoważonego lotnictwa;

• „CO₂ZERO” – program umożliwiający pasażerom dopłatę do projektów kompensacyjnych, m.in. związanych z zalesianiem;

• „Real Deal Days” – kampania promująca możliwość zakupu dodatkowej opcji związanej z wykorzystaniem zrównoważonego paliwa lotniczego (SAF).

Rozstrzygnięcie: wyrok sądu w Amsterdamie z 20 marca 2024 r. Sąd uznał, że 15 reklam naruszało przepisy dotyczące nieuczciwych praktyk rynkowych, a KLM został zobowiązany do usunięcia zakwestionowanych komunikatów.

Co zarzucała KLM fundacja Fossielvrij NL?

Fossielvrij NL argumentowała, że KLM przedstawiał swoją działalność jako bardziej przyjazną środowisku, niż wynikało to z rzeczywistego zakresu podejmowanych działań. Zdaniem fundacji reklamy mogły powodować u przeciętnego konsumenta przekonanie, że wybierając KLM, dokonuje bardziej ekologicznego wyboru albo że podróż z tą linią lotniczą przyczynia się do ograniczenia wpływu lotnictwa na klimat.

Zarzuty dotyczyły przede wszystkim sposobu komunikowania dwóch obszarów. Pierwszym były ogólne deklaracje dotyczące przyszłości lotnictwa i hasła takie jak:

„Fly Responsibly!”

czy

„Join us in creating a more sustainable future”

które miały sugerować, że KLM znajduje się na drodze do stworzenia bardziej zrównoważonego modelu transportu lotniczego.

Zdaniem Fossielvrij NL problem polegał na tym, że komunikaty nie przedstawiały ograniczeń związanych z rzeczywistą dekarbonizacją lotnictwa. Konsument otrzymywał pozytywny przekaz dotyczący transformacji klimatycznej, ale bez pełnego obrazu skali zmian.

Drugim obszarem była komunikacja dotycząca kompensacji emisji oraz wykorzystania paliw alternatywnych.

Jak broniła się KLM?

KLM wskazywała, że nie twierdziła, iż lotnictwo jest obecnie neutralne klimatycznie. Spółka argumentowała, że informowała o konkretnych działaniach podejmowanych w celu ograniczenia wpływu środowiskowego, takich jak inwestycje w SAF, modernizacja floty czy programy kompensacyjne. Linia podkreślała również, że reklamy odnosiły się do kierunku zmian i podejmowanych działań, a nie do obecnego stanu lotnictwa. Spór nie dotyczył więc tego, czy KLM podejmowała działania środowiskowe.

Pytanie sprowadzało się do tego:

Czy sposób ich przedstawienia nie powodował u konsumentów wrażenia, że transformacja środowiskowa jest bardziej zaawansowana, niż wynikało to z rzeczywistości?

Dlaczego sąd zakwestionował reklamy KLM?

Sąd nie podważył samego faktu, że KLM podejmowała działania związane z ograniczaniem emisji. Problemem było to, że część komunikatów przedstawiała te działania w sposób, który mógł sugerować konsumentom większą korzyść środowiskową, niż przedsiębiorstwo było w stanie wykazać.

„Fly Responsibly” – odpowiedzialne latanie czy zbyt szeroka obietnica?

Sąd uznał, że część reklam KLM mogła sugerować, iż wybór tej konkretnej linii lotniczej oznacza bardziej zrównoważony sposób podróżowania. Tymczasem paliwa alternatywne, takie jak SAF, nadal stanowiły jedynie niewielką część wykorzystywanego paliwa lotniczego.

KLM rzeczywiście inwestowała w rozwój tych technologii, ale skala tych działań nie odpowiadała przekazowi sugerującemu istotną zmianę charakteru obecnego lotnictwa. Problemem było przedstawienie przyszłych możliwości i kierunku rozwoju jako elementu obecnej rzeczywistości.

„CO₂ZERO” – czy można wyzerować emisję lotu?

Drugim elementem sporu była kampania dotycząca kompensowania emisji.

Warto dodać, że spór wokół komunikacji KLM dotyczącej emisji rozpoczął się jeszcze przed postępowaniem sądowym. W kwietniu 2022 r. Holenderska Komisja Kodeksu Reklamy (Advertising Code Committee – RCC) uznała, że hasło „Fly CO₂ Zero” jest mylące, ponieważ może sugerować konsumentom, że lot odbywa się bez emisji dwutlenku węgla. KLM nie była w stanie wykazać, że taka absolutna deklaracja odpowiada rzeczywistości. Komisja wskazała, że sama możliwość finansowania projektów kompensacyjnych nie oznacza, że emisje związane z konkretnym lotem zostały faktycznie wyeliminowane.

Program CO₂ZERO umożliwiał pasażerom dopłatę do biletu, która miała być przeznaczana m.in. na projekty związane z zalesianiem. KLM przedstawiała to rozwiązanie jako możliwość ograniczenia środowiskowego wpływu podróży.

Sąd uznał jednak, że taki sposób komunikacji mógł wprowadzać konsumentów w błąd. Samo finansowanie projektów środowiskowych nie oznacza bowiem, że emisje powstałe podczas konkretnego lotu zostały rzeczywiście usunięte albo zneutralizowane.

Nie istniał bezpośredni związek między wpłatą pasażera a emisjami konkretnej podróży, a sama nazwa „CO₂ZERO”mogła tworzyć wrażenie, że lot staje się zeroemisyjny.

Jakie znaczenie ma ta sprawa dla komunikacji środowiskowej?

Sprawa KLM pokazuje, że przedsiębiorca może informować o działaniach środowiskowych, ale sposób ich przedstawienia musi odpowiadać rzeczywistemu zakresowi tych działań. Samo wskazanie pozytywnych inicjatyw nie daje prawa do budowania szerszej narracji o ekologiczności całej działalności. Firma może inwestować w technologie ograniczające emisje, rozwijać nowe rozwiązania i prowadzić projekty środowiskowe. Nie oznacza to jednak automatycznie, że może komunikować konsumentom, iż jej produkt lub usługa jest już obecnie „zielona”, „neutralna” albo znacząco bardziej ekologiczna.

W sporach dotyczących greenwashingu znaczenie ma nie tylko prawdziwość pojedynczych informacji, ale również ogólne wrażenie, jakie tworzy cały komunikat.

EmpCo idzie w tym samym kierunku

Wyrok w sprawie KLM zapadł na podstawie niderlandzkich przepisów wdrażających dyrektywę 2005/29/WE dotyczącą nieuczciwych praktyk handlowych. Nie był oparty na dyrektywie 2024/825, czyli tzw. EmpCo, która zacznie być stosowana od 27 września 2026 r.

Jednocześnie sposób rozumowania sądu jest bardzo zbliżony do kierunku, który wzmacnia EmpCo. Nowe przepisy ograniczają możliwość stosowania ogólnych deklaracji środowiskowych, które nie wskazują konkretnej cechy produktu lub działalności albo nie są odpowiednio poparte dowodami.

W praktyce oznacza to, że hasła takie jak:

• „bardziej zrównoważony”,
• „przyjazny środowisku”,
• „zielony wybór”,
• „neutralny klimatycznie”

będą wymagały znacznie większej precyzji.

Podobnie jak w sprawie KLM, przedsiębiorca będzie musiał wykazać nie tylko, że podejmuje określone działania, ale również że sposób ich przedstawienia nie prowadzi konsumenta do szerszych wniosków niż te, które można udowodnić.

EmpCo szczególną uwagę poświęca również komunikacji dotyczącej emisji i neutralności klimatycznej. Przepisy ograniczają możliwość przedstawiania produktu lub usługi jako neutralnych klimatycznie, jeżeli efekt ten opiera się wyłącznie na kompensacji emisji, a nie na rzeczywistym ograniczeniu emisji związanych z daną działalnością.

Ten problem pojawił się właśnie w sprawie KLM. Nie chodziło o to, że kompensacja emisji albo inwestycje w SAF są niedopuszczalne. Spór dotyczył tego, czy sposób ich przedstawienia nie sugerował konsumentom osiągnięcia efektu, którego w rzeczywistości nie można było potwierdzić.

Czego uczy sprawa KLM?

Sprawa KLM pokazuje, że spory dotyczące greenwashingu nie zaczęły się wraz z dyrektywą EmpCo.

Jeszcze przed wejściem w życie nowych regulacji przedsiębiorcy w Unii Europejskiej byli oceniani przez sądy i organy ochrony konsumentów pod kątem tego, czy ich komunikacja środowiskowa odpowiada rzeczywistemu zakresowi podejmowanych działań.

Problemy analizowane w sprawie KLM – ogólne deklaracje środowiskowe, sugerowanie większej korzyści klimatycznej niż możliwa do wykazania oraz komunikowanie neutralności klimatycznej w oparciu wyłącznie o kompensację emisji – zostały następnie wyraźnie uwzględnione w EmpCo.

Nowe przepisy nie tworzą więc całkowicie nowego kierunku. W dużej mierze porządkują i wzmacniają podejście, które wcześniej było już widoczne w praktyce organów i sądów.

Dla przedsiębiorców oznacza to, że dotychczasowe sprawy dotyczące greenwashingu stają się ważnym źródłem wskazówek. Pokazują, gdzie przebiega granica między informowaniem o działaniach środowiskowych a budowaniem nieuzasadnionej obietnicy ekologicznej.

Sprawa KLM dobrze tę granicę pokazuje: przedsiębiorca może mówić o transformacji i podejmowanych działaniach, ale nie może przedstawiać ich w sposób, który powoduje u konsumenta przekonanie, że osiągnięto efekt większy niż ten, który można rzeczywiście wykazać.

The post Obietnica odpowiedzialnego lotu. Jak KLM przegrał spór o greenwashing. first appeared on Kancelaria LBKP.

W 2021 r. Fundacja ClientEarth Prawnicy dla Ziemi pozwała SYNERGIO S.A., przedsiębiorstwo działające na rynku węgla do ogrzewania gospodarstw domowych. Fundacja zarzucała spółce stosowanie praktyk mogących wprowadzać konsumentów w błąd co do ekologicznego charakteru produktu. Wskazywała nie tylko na nazwę „ekogroszek”, ale również na sposób prezentowania produktu, w tym zielone elementy graficzne i motywy przyrodnicze, które zdaniem Fundacji mogły dodatkowo wzmacniać przekaz o jego ekologiczności.

W grudniu 2024 r. strony zawarły ugodę sądową. SYNERGIO zobowiązało się m.in. do odejścia od stosowania nazwy „ekogroszek” oraz opakowań zawierających zielone elementy i motywy roślinne mogące sugerować ekologiczny charakter węgla.

Z perspektywy procesowej jest to więc sprawa, w której nie poznaliśmy sądowej odpowiedzi na pytanie, czy taki komunikat był zgodny z prawem. Możemy natomiast prześledzić drogę od zakwestionowania komunikacji, przez próbę zainteresowania sprawą UOKiK, aż do postępowania sądowego i ugody.

Co konsument mógł rozumieć pod hasłem „ekogroszek”?

W sporze istotne było nie to, jaką przedsiębiorca miał intencję, ale to, jak komunikat mógł zostać odebrany przez konsumenta. Nazwa produktu nie funkcjonuje przecież w oderwaniu od jego opakowania i reklamy. Kolor, grafika, slogan, opis produktu czy sposób prezentacji w internecie mogą wzajemnie wzmacniać określone skojarzenia.

W przypadku „ekogroszku” badanie Kantar przeprowadzone na zlecenie ClientEarth wykazało, że 43% użytkowników tego paliwa uważało je za produkt ekologiczny. Badanie przeprowadzono w grudniu 2020 r. na reprezentatywnej próbie 500 osób ogrzewających swoje domy lub mieszkania węglem.

Sam wynik badania nie przesądza o naruszeniu prawa. Pokazuje jednak, jak komunikat był odbierany przez część konsumentów. W sporach dotyczących greenwashingu znaczenie może mieć więc różnica między tym, co przedsiębiorca twierdzi, że chciał powiedzieć, a tym, co z jego komunikacji może zrozumieć przeciętny konsument.

Najpierw był UOKiK. Potem sąd.

W marcu 2021 r. ClientEarth zawiadomiła UOKiK o podejrzeniu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów korzystających z węgla typu „ekogroszek”. UOKiK nie wszczął wówczas postępowania. ClientEarth zdecydowała się więc na drogę sądową i w kwietniu 2021 r. złożyła pozew przeciwko przedsiębiorstwu sprzedającemu „ekogroszek”.

Fundacja zarzucała spółce stosowanie nieuczciwej praktyki rynkowej polegającej na sprzedaży węgla pod nazwą zawierającą przedrostek „eko” oraz na stosowaniu działań promocyjnych mogących sugerować, że spalanie tego produktu jest przyjazne dla środowiska.

Postępowanie zakończyło się w grudniu 2024 r. ugodą. SYNERGIO zobowiązało się do zaprzestania stosowania określenia „ekogroszek” oraz określonych elementów graficznych i marketingowych mogących sugerować ekologiczny charakter węgla.

A co z argumentem, że „ekogroszek” był po prostu nazwą handlową?

Określenie „ekogroszek” przez lata funkcjonowało nie tylko w obrocie handlowym, ale również w przepisach dotyczących paliw stałych. Rozporządzenie z 2018 r. dotyczące wymagań jakościowych dla paliw stałych posługiwało się nazwą „ekogroszek” jako określeniem jednego z rodzajów paliwa.

I tak właśnie bronił się Pozwany, podnosząc że określenie „ekogroszek” było powszechnie stosowaną nazwą handlową, a samo nazewnictwo tego rodzaju paliwa przez lata funkcjonowało również w języku ustaw i regulacji. Wskazywał, że nie można oceniać tej nazwy w oderwaniu od ówczesnego otoczenia prawnego i rynkowego.

Z czasem podejście ustawodawcy zaczęło się jednak zmieniać. W toku prac nad zmianą przepisów Ministerstwo Klimatu i Środowiska wskazywało, że nazwa „ekogroszek” może wprowadzać konsumentów w błąd co do ekologicznego charakteru paliwa. W kolejnych regulacjach zaczęto posługiwać się określeniem „groszek plus”.

Mamy więc określenie, które przez lata było obecne zarówno na rynku, jak i w języku regulacji, a następnie zaczęło być postrzegane jako komunikat mogący wywoływać u konsumenta określone skojarzenie środowiskowe. Dla przedsiębiorców używających podobnych nazw jest to istotna wskazówka. To, że określenie funkcjonuje na rynku od wielu lat albo było używane w przepisach, nie oznacza, że jego znaczenie dla konsumenta pozostaje niezmienne.

Dlaczego sprawa „ekogroszku” jest dziś aktualna?

Od 27 września 2026 r. państwa członkowskie mają stosować przepisy wdrażające dyrektywę 2024/825, czyli tzw. EmpCo. W Polsce prace nad krajową implementacją tych przepisów nadal trwają.

Dyrektywa obejmuje swoim zakresem nie tylko klasyczne reklamy. „Twierdzenie dotyczące ekologiczności” może mieć postać tekstu, obrazu, grafiki lub symbolu, a także nazwy marki, przedsiębiorstwa lub produktu, jeżeli w kontekście komunikacji handlowej sugeruje określoną korzyść dla środowiska.

Nie oznacza to, że każda nazwa zawierająca „eko” będzie automatycznie niedopuszczalna. Nazwa może jednak sama stać się elementem komunikacji, który trzeba będzie ocenić pod kątem tego, jakie wrażenie wywołuje u przeciętnego konsumenta i czy przedsiębiorca może uzasadnić przekazywaną za jej pomocą informację.

W tym kontekście historia „ekogroszku” jest wyjątkowo aktualna. Pokazuje problem, z którym przedsiębiorcy będą mierzyć się coraz częściej: czy nazwa produktu jest tylko nazwą, czy jednocześnie składa konsumentowi obietnicę dotyczącą środowiska?

EmpCo obejmuje również sytuacje, w których przedsiębiorca przypisuje korzyść środowiskową całemu produktowi albo całej działalności, choć w rzeczywistości dotyczy ona tylko określonego elementu. Dyrektywa jako przykład wskazuje sytuację, w której jedynie opakowanie wykonano z materiału pochodzącego z recyklingu, a mimo to cały produkt jest przedstawiany jako ekologiczny.

Problem może więc powstać nawet wtedy, gdy pojedynczy element komunikatu jest zgodny z prawdą. Jeżeli sposób jego przedstawienia powoduje, że konsument odnosi szersze wrażenie dotyczące produktu, przedsiębiorca może mieć problem z obroną takiego przekazu. Przy ocenie komunikacji środowiskowej trzeba zatem odpowiedzieć na dwa pytania: czy informacja jest prawdziwa i co z tej informacji może zrozumieć przeciętny konsument?

To już nie tylko problem marketingu

Nieprawidłowy komunikat środowiskowy może prowadzić do postępowania przed UOKiK, sankcji finansowych, a także konieczności zmiany komunikacji, opakowań czy nazwy produktu.

W lipcu 2025 r. Prezes UOKiK postawił pierwsze zarzuty dotyczące greenwashingu czterem spółkom: Allegro Polska, DHL eCommerce Poland, DPD Polska i InPost. Urząd zakwestionował m.in. komunikaty takie jak „zielona flota”, „zeroemisyjny” czy „neutralny dla środowiska”, wskazując, że opierały się na niepełnych danych albo dotyczyły tylko fragmentu działalności. W przypadku potwierdzenia zarzutów przedsiębiorcom grożą kary do 10 proc. obrotu za każdą zakwestionowaną praktykę.

Pytanie o zgodność komunikacji środowiskowej nie powinno więc kończyć się na dziale marketingu. Już teraz warto ustalić:

• Kto w naszej firmie zatwierdza takie komunikaty?
• Na jakich danych są oparte?
• Czy ktoś sprawdził, czy użyte określenie nie sugeruje więcej, niż faktycznie wynika z danych?
• Gdzie znajdują się dokumenty, które pozwolą przedsiębiorcy uzasadnić komunikat, jeśli zostanie zakwestionowany?

W sporze z organem albo w postępowaniu sądowym trudno będzie obronić się argumentem „To był pomysł marketingu”.

„Ekogroszek” – czego uczy ta sprawa?

Historia „ekogroszku” pokazuje, że przy ekologicznych deklaracjach nie zawsze wystarczy ocenić jedno zdanie czy jedno słowo. Znaczenie może mieć cały sposób przedstawienia produktu – od nazwy, przez opakowanie i grafikę, po komunikaty towarzyszące sprzedaży.

Dziś podobne pytania będą pojawiać się coraz częściej – zarówno przy nazwach produktów i marek, jak i przy reklamach, opakowaniach, stronach internetowych czy deklaracjach dotyczących całej działalności przedsiębiorcy. Dlatego warto spojrzeć na własne nazwy produktów, marek i usług nie tylko jak na element brandingu, ale również jak na potencjalny komunikat dotyczący ekologiczności.

W kolejnych częściach serii „Greenwashing na sali sądowej” przyjrzę się sprawom, w których ekologiczne deklaracje przestały być tylko elementem marketingu, a stały się przedmiotem prawnego sporu – w Polsce i innych państwach UE.

The post „Ekogroszek” a greenwashing. Co sprawa sądowa mówi o ekologicznych deklaracjach produktów? first appeared on Kancelaria LBKP.

Najważniejsze zagadnienia:

Webinar poprowadziła:

Anna Żmidzińska

Counsel, radczyni prawna

+48 791 014 914
az@lbkp.pl

Specjalizuje się w sporach gospodarczych, obsługuje m.in. sektor finansowy, ubezpieczeniowy i branże z zakresu IT i nowych technologii. Współtworzy standardy arbitrażu gospodarczego jako wiceprezeska ARBI3. Pomaga przedsiębiorcom wdrażać rozwiązania z obszaru ESG.

Link do profilu

The post Webinar ESG: Tekturowe nie zawsze znaczy eko. first appeared on Kancelaria LBKP.

Co komunikujesz poprzez nazwę firmy lub produktu?

Na rynku pełno nazw sugerujących ekologiczność – „Eko…”, „Natura”, produkty „Green”. Przez lata traktowano to jako zwykły marketing, ale teraz sytuacja się zmienia. Unia Europejska zaostrza regulacje dotyczące komunikacji ekologicznej i nie toleruje ogólnych, nieudokumentowanych deklaracji. Dyrektywa EmpCo jasno wskazuje, że przekaz dotyczący cech środowiskowych nie ogranicza się do reklam czy opisów produktu. Sama nazwa marki, firmy czy produktu może stać się komunikatem podlegającym kontroli, jeśli sugeruje korzyści dla środowiska i może wprowadzać konsumentów w błąd. Oznacza to, że nazwa przestaje być neutralnym identyfikatorem – staje się potencjalnym źródłem ryzyka. Dlatego warto zadać sobie pytanie już teraz – czy moja marka naprawdę jest ekologiczna, czy tylko tak wygląda?

Kiedy nazwa staje się komunikatem?

Przeciętny konsument, widząc nazwę firmy lub produktu, może odnieść wrażenie, że „to jest lepsze dla środowiska” lub „firma działa z korzyścią dla planety”. Jeśli tak jest, nazwa staje się elementem marketingu, który podlega regulacjom. Ocena oczywiście nie jest automatyczna – zawsze zależy od kontekstu, takiego jak towarzyszące jej grafika i kolory, hasła i slogany, sposób prezentacji na stronie i w materiałach marketingowych oraz wizerunek całej firmy na rynku. Podobny kierunek obserwujemy w Polsce. Na spotkaniu Okrągłego Stołu poświęconego Greenwashingowi i Zielonej Inteligencji – w których uczestniczyli eksperci z zakresu ESG, przedstawiciele biznesu oraz organów publicznych (Rzecznik MŚP, UOKIK, Ministerstwo Środowiska i Klimatu), Łukasz Wroński, Dyrektor Departamentu Ochrony Zbiorowych Interesów Konsumentów w UOKiK, podkreślił, że każdy przypadek będzie oceniany indywidualnie, z uwzględnieniem kontekstu branży. Nie ma więc prostych reguł co jest zakazane, a co dopuszczalne – liczy się realna ocena komunikacji.

Czy każda firma z nazwą „Eko” albo „Natura” musi dokonać rebrandingu?

Niekoniecznie. Problem nie leży w samej nazwie, ale w tym, jak jest wzmacniana komunikacją sugerującą ogólną ekologiczność firmy czy produktu, bez konkretnych wyjaśnień i dowodów. Kluczowe pytanie brzmi: czy nazwa wraz z komunikacją daje konsumentowi wrażenie, że firma jest w pełni „ekologiczna”? Jeśli tak, ryzyko rośnie. Szczególnie gdy nie da się tego jednoznacznie udokumentować.

Co stanowi szczególne ryzyko?

Największe ryzyko pojawia się, gdy nazwa sugeruje korzyść dla środowiska, a towarzyszą jej ogólne hasła typu „dla planety”, „przyjazne środowisku”, „zielony wybór”, oprawa graficzna wzmacnia wrażenie ekologiczności (np. poprzez zielone listki, własne certyfikaty), a konsument nie otrzymuje konkretnych, weryfikowalnych informacji o działaniach firmy. Taka kombinacja sprawia, że nawet pozornie neutralna nazwa staje się ryzykownym komunikatem marketingowym.

Co robić już teraz?

Jeżeli Twoja marka lub produkt poprzez nazwę kojarzy się ze środowiskiem, warto podejść do tematu systematycznie i przeprowadzić wewnętrzny audyt komunikacji: 

1. Zidentyfikuj nazwy o zwiększonym ryzyku – przegląd wszystkich nazw firm, marek, linii produktowych i produktów zawierających „Eko”, „Green”, „Bio”, „Natura”, „Zero Waste” lub podobne skojarzenia, zarówno w materiałach marketingowych, jak i na opakowaniach.
2. Sprawdź komunikację w pełnym kontekście – oceń, czy strona internetowa, opisy produktów, grafiki i kampanie medialne budują wrażenie ekologiczności całej firmy lub produktu.
3. Upewnij się, że komunikacja jest konkretna  – zamiast ogólnych sloganów używaj faktów i liczb. Na przykład zamiast „przyjazne środowisku” pisz o faktach:„50% opakowania pochodzi z recyklingu”. Największe ryzyko pojawia się przy mętnych, niezweryfikowanych stwierdzeniach, które trudno obronić.
4. Dokumentuj wszystko, co komunikujesz – nie musisz publikować wszystkich danych, ale dokumentacja powinna być gotowa na wypadek pytań lub kontroli ze strony organów. Musisz umieć udowodnić na czym ta ekologiczność polega.
5. Wyznacz odpowiedzialność wewnętrzną – przydziel osobę lub zespół odpowiedzialny za spójność treści związanych ze zrównoważonym rozwojem i środowiskiem.

Kiedy rebranding jest konieczny?

Zmiana nazwy ma sens, gdy nazwa jednoznacznie sugeruje korzyści środowiskowe, a firma nie jest w stanie ich doprecyzować oraz udokumentować. W większości przypadków wystarczy uporządkować komunikację, tak aby nazwa nie była automatycznie odczytywana jako obietnica „zieloności całej firmy”, lecz jako identyfikator wspieranej dziedziny. 

Rozważenie audytu prawnego nazw i strategii komunikacyjnej pozwala zminimalizować ryzyko sankcji lub zarzutów o greenwashing, uporządkować komunikację marketingową, wzmocnić wiarygodność marki w oczach konsumentów i przygotować firmę na ewentualne weryfikacje przez organy nadzoru. Audyt może obejmować: identyfikację nazw i komunikacji o podwyższonym ryzyku, ocenę kontekstu marketingowego, weryfikację obietnic środowiskowych, dokumentację i przypisanie odpowiedzialności oraz rekomendacje dotyczące rebrandingu lub korekt w komunikacji.

Masz wątpliwości? 

Jeśli zastanawiasz się, czy Twoja nazwa firmy, marka albo nazwy produktów mogą być ocenione jako obietnica korzyści dla środowiska, albo chcesz przeprowadzić audyt komunikacji i zminimalizować ryzyko zarzutów ze strony UOKiK, zapraszamy do kontaktu.

The post Czy Dyrektywa EmpCo wymusi na firmach falę rebrandingu?  first appeared on Kancelaria LBKP.

W Polsce wdrożeniu tej dyrektywy ma służyć projekt ustawy oznaczony numerem UC111 – rządowy projekt zmieniający przede wszystkim przepisy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym oraz ustawę o prawach konsumenta. 

Co reguluje dyrektywa EMPCO – nie tylko greenwashing 

Najczęściej nowe przepisy są przedstawiane wyłącznie jako odpowiedź na greenwashing. To jednak tylko część zmian. Owszem, regulacje mają ograniczyć używanie niejasnych lub nieudowodnionych oświadczeń środowiskowych, ale jednocześnie obejmują także szereg innych kwestii. Chodzi m.in. o komunikowanie cech społecznych produktu lub firmy, trwałość i naprawialność produktów, zasady posługiwania się oznaczeniami i certyfikatami, a także sposób informowania konsumentów o aktualizacjach oprogramowania i ich skutkach. 

Dlaczego branża IT i game dev powinna zwrócić uwagę na nowe przepisy? 

To właśnie te mniej nagłośnione elementy mogą mieć bardzo duże znaczenie dla firm technologicznych, software house’ów, producentów aplikacji i studiów game dev. Przepisy nie dotyczą bowiem wyłącznie „zielonych” haseł marketingowych – mogą obejmować także komunikaty o funkcjonalnościach produktu cyfrowego, zmianach w aplikacji, kompatybilności, zakończeniu wsparcia dla określonych wersji, a nawet o tym, czy dana aktualizacja jest rzeczywiście konieczna, czy tylko przedstawiana użytkownikowi jako „niezbędna”. 

W praktyce oznacza to konieczność spojrzenia na temat szerzej niż tylko przez pryzmat oświadczeń środowiskowych. Ryzyko może pojawić się również wtedy, gdy przedsiębiorca nie informuje użytkownika, że aktualizacja może pogorszyć działanie aplikacji, zwiększyć zużycie baterii, ograniczyć dostępność części funkcji albo wpłynąć na kompatybilność. Istotne będzie też to, czy aktualizacja nie jest komunikowana jako obowiązkowa lub konieczna, mimo że w rzeczywistości służy jedynie poprawie wygody korzystania albo dodaniu nowych funkcji. 

Produkty cyfrowe i usługi cyfrowe w zasięgu nowych regulacji 

Znaczenie tych zmian dla sektora technologicznego wynika nie z tego, że ustawodawca przygotował osobne regulacje wyłącznie dla tej branży, ale z tego, że nowe przepisy obejmują relacje z konsumentami dotyczące treści cyfrowych i usług cyfrowych. W praktyce mogą więc dotyczyć nie tylko strony internetowej i reklamy, ale również sklepu z aplikacją, opisu gry, komunikatów w launcherze, newslettera, push notifications, patch notes, informacji o zmianach funkcjonalnych czy zasad korzystania z konta użytkownika. 

Terminy i obowiązki – co i kiedy wchodzi w życie? 

Warto mieć na uwadze także harmonogram. Sama dyrektywa unijna weszła już w życie, natomiast państwa członkowskie mają obowiązek wdrożyć ją do swoich porządków prawnych do 27 marca 2026 r. Nowe przepisy krajowe powinny być stosowane od 27 września 2026 r. W Polsce proces wdrożenia nadal trwa – projekt UC111 pozostaje na etapie prac legislacyjnych. 

Kontrowersje wokół projektu UC111 

Wokół polskiego projektu narosło jednak wiele kontrowersji. W toku konsultacji eksperci, organizacje branżowe i przedsiębiorcy wskazywali, że niektóre proponowane rozwiązania są bardziej rygorystyczne niż sama dyrektywa unijna albo mogą prowadzić do niejasności interpretacyjnych. Zwracano uwagę m.in. na sposób ujęcia pojęcia „niezależnego eksperta”, zakres systemów certyfikacji, brak pełnej spójności niektórych definicji z dotychczasowym prawem konsumenckim oraz trudności praktyczne w stosowaniu nowych obowiązków w środowisku cyfrowym i e-commerce. 

Jak przygotować firmę na nowe obowiązki? 

Mając to wszystko na uwadze, już dziś warto podjąć działania – nie tylko od strony marketingowej, ale także produktowej i operacyjnej. Dla jednych firm będzie to oznaczało przegląd komunikacji środowiskowej i społecznej. Dla innych, zwłaszcza z sektora IT i game dev, ważniejsze może okazać się uporządkowanie zasad informowania konsumentów o aktualizacjach, zmianach funkcjonalności, kompatybilności i okresie wsparcia produktu. 

Krótko mówiąc, jest to znacznie szersza zmiana zasad komunikacji z konsumentem niż sama walka z greenwashingiem, która obejmie produkty i usługi cyfrowe, a więc obszary kluczowe dla całej branży technologicznej. 

Jeżeli uważasz, że Twoja firma może wymagać audytu komunikacji konsumenckiej lub wsparcia we wdrożeniu wymogów dyrektywy EMPCO – zapraszamy do kontaktu. 

The post Dyrektywa EMPCO to nie tylko greenwashing. Co naprawdę wprowadzają nowe przepisy i dlaczego są ważne także dla branży IT i GameDev?  first appeared on Kancelaria LBKP.