Rozporządzenie opakowaniowe (PPWR) już obowiązuje. Zmienia zasady odpowiedzialności w łańcuchu dostaw. Sprawdź nowe obowiązki wytwórców, importerów i producentów ROP.
Rozporządzenie opakowaniowe (PPWR) już obowiązuje. Zmienia ono zasady odpowiedzialności za opakowania w całym łańcuchu dostaw – od wytwórców i dostawców, po importerów, dystrybutorów i podmioty wprowadzające produkty w opakowaniach na rynek UE.
Od 12 sierpnia 2026 r. przedsiębiorcy mają obowiązek stosować się do części przepisów wprowadzonych przez Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, czyli w skrócie PPWR.
To jedna z najważniejszych zmian regulacyjnych dla przedsiębiorców, którzy produkują opakowania, korzystają z nich, importują je albo wprowadzają produkty w opakowaniach na rynek Unii Europejskiej.
Jakiego rodzaju zmiany trzeba wdrożyć w przedsiębiorstwie i jakie podmioty objęte są nowymi obowiązkami?
Tuż przed rozpoczęciem stosowania dyrektywy opakowaniowej (PPWR) Komisja Europejska opublikowała zaktualizowane FAQ, które wyjaśnia wiele praktycznych wątpliwości interpretacyjnych. Równolegle ogromne znaczenie mają także wytyczne Komisji dotyczące wybranych definicji i obowiązków.
Kogo dotyczy PPWR? Role przedsiębiorców w łańcuchu dostaw
Rozporządzenie PPWR nie nakłada takich samych obowiązków na wszystkich przedsiębiorców. Inny zakres odpowiedzialności będzie miał wytwórca opakowania, inny dostawca materiału lub opakowania, inny importer, dystrybutor, a jeszcze inny producent w rozumieniu rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP).
W uproszczeniu, w ramach PPWR zakres obowiązków zależy od Twojej roli:
- Wytwórca: odpowiada za zgodność opakowania z wymaganiami PPWR, w tym za ocenę zgodności, dokumentację techniczną i deklarację zgodności UE.
- Dostawca: powinien przekazać wytwórcy informacje i dokumenty potrzebne do wykazania zgodności opakowania (np. dane o materiale, składzie, klejach, farbach czy innych komponentach).
- Importer i dystrybutor: mają przede wszystkim obowiązki weryfikacyjne – nie powinni wprowadzać ani udostępniać opakowań, co do których mają podstawy sądzić, że są niezgodne z PPWR.
- Producent ROP (rozszerzona odpowiedzialność producenta): to osobna kategoria. Jest to podmiot odpowiedzialny za rejestrację, raportowanie i finansowanie gospodarowania odpadami opakowaniowymi w danym państwie członkowskim.
To rozróżnienie jest kluczowe, bo ten sam przedsiębiorca może pełnić różne role w zależności od modelu działalności. Inaczej należy ocenić podmiot, który projektuje i sprzedaje własne opakowania, inaczej podmiot dostarczający materiał opakowaniowy, a jeszcze inaczej podmiot, który na przykład wyłącznie importuje gotowy produkt w opakowaniu.
Oznakowanie i numery serii według PPWR
Rozporządzenie PPWR nie wymaga nadawania indywidualnego numeru każdemu pojedynczemu elementowi (np. każdemu kubkowi, wieczku, etykiecie czy woreczkowi). Identyfikacja może następować na poziomie:
- typu,
- modelu,
- partii,
- serii,
- innego elementu identyfikacyjnego.
To ważna informacja, ponieważ eliminuje konieczność przebudowywania linii produkcyjnych czy systemów znakowania. Wymagane jest jedynie zapewnienie dokumentacji, która pozwoli powiązać konkretne opakowanie (lub jego komponent) z dokumentacją techniczną, wynikami badań oraz deklaracją zgodności z PPWR.
Dokumentacja opakowań: stare normy mogą już nie wystarczyć
Choć Komisja Europejska potwierdza, że pomocniczo można nadal opierać się na normach wynikających z załącznika C do EN 13428:2004, nowe przepisy nakładają obowiązek znacznie szerszej oceny. Dokumentacja w świetle PPWR musi uwzględniać:
- ograniczenia dotyczące metali ciężkich (ołowiu, kadmu, rtęci i chromu sześciowartościowego),
- szczegółowe informacje o użytych klejach, lakierach i farbach,
- dane o ewentualnej obecności substancji potencjalnie niebezpiecznych.
Wskazówka: Koniecznie zrewiduj dokumentację otrzymywaną od dostawców. Opieranie się wyłącznie na ogólnych deklaracjach spełniania norm unijnych to obecnie zbyt duże ryzyko.
Wytwórca opakowania a podmiot pakujący – kiedy przejmujesz obowiązki wytwórcy?
W praktyce często pojawia się problem: czy przedsiębiorca, który jedynie kompletuje opakowanie transportowe staje się w świetle prawa jego wytwórcą? Samo użycie gotowych elementów do zapakowania produktu nie oznacza automatycznego przejęcia tych obowiązków.
Sytuacja zmienia się jednak w kilku konkretnych przypadkach. Przedsiębiorca przejmuje pełne obowiązki wytwórcy (w tym ocenę zgodności), gdy:
- Faktycznie konstruuje lub składa opakowanie z elementów, które osobno nie pełnią jeszcze funkcji opakowaniowej.
- Udostępnia opakowanie pod własną nazwą lub własnym znakiem towarowym.
- Modyfikuje gotowe opakowanie w sposób, który może wpłynąć na jego zgodność z PPWR (np. poprzez zmianę materiału, konstrukcji, komponentów, oznakowania lub cech wpływających na jego recykling).
Co z zapasami wyprodukowanymi przed 12 sierpnia?
Sam fakt wyprodukowania opakowania przed wejściem w życie PPWR nie przesądza o tym, że nowe wymogi nie będą miały zastosowania. W wielu przypadkach kluczowy jest moment wprowadzenia opakowania do obrotu oraz to, którego dokładnie obowiązku dotyczy ocena.
Aby uniknąć problemów, musisz zadbać o prawidłowe udokumentowanie:
- daty produkcji,
- momentu wprowadzenia do obrotu,
- powiązania danej partii z odpowiednią dokumentacją techniczną.
Ważne: szczególną ostrożność należy zachować przy opakowaniach przeznaczonych do kontaktu z żywnością. W odniesieniu do limitów substancji PFAS, rozporządzenie PPWR nie przewiduje ogólnego okresu na wyczerpanie zapasów.
Import opakowań: dokumenty mogą być potrzebne już przy kontroli
Przedsiębiorcy muszą być gotowi na to, że kontrole związane z PPWR mogą rozpocząć się jeszcze przed ostatecznym uchwaleniem polskiej ustawy dostosowującej (projekt UC100). Choć to ustawa krajowa ma wskazać organy nadzoru i sankcje, część wymagań wynika bezpośrednio z unijnego rozporządzenia.
Kontrole mają opierać się na analizie ryzyka. W praktyce organy nadzoru mogą w każdej chwili zażądać:
- deklaracji zgodności UE,
- dokumentacji oceny zgodności,
- danych precyzyjnie identyfikujących opakowanie,
- dokumentów potwierdzających spełnienie rygorystycznych wymogów materiałowych.
W przypadku importu towarów spoza Unii Europejskiej braki formalne mogą skutkować czasowym zatrzymaniem towaru na granicy, aż do momentu przedstawienia wymaganej dokumentacji.
Co warto zrobić teraz? Przeprowadź audyt opakowań
Z punktu widzenia organizacji działalności, najważniejszym krokiem jest obecnie przeprowadzenie kompleksowego audytu opakowań i posiadanej dokumentacji. Nie ograniczaj się do samego produktu – audyt musi obejmować wszystkie komponenty, relacje z dostawcami oraz wewnętrzny obieg danych.
W pierwszej kolejności ustal w firmie odpowiedzi na 5 kluczowych pytań:
- Które opakowania są faktycznie stosowane w obrocie?
- Kto odpowiada za ich projekt i ewentualną zmianę konstrukcji?
- Kto dostarcza materiały i komponenty?
- Kto weryfikuje spływającą dokumentację techniczną?
- Czy obecny system identyfikacji pozwala bezbłędnie odtworzyć historię konkretnej partii towaru?
Następnie należy rzetelnie ocenić, czy posiadane dokumenty rzeczywiście pozwalają wykazać zgodność z PPWR. Potrzebne będą m.in. szczegółowe dane dotyczące składu użytych materiałów, obecności substancji niebezpiecznych czy możliwości recyklingu.
Masz wątpliwości?
Jeśli zastanawiasz się, jak dostosować swoje przedsiębiorstwo do zmian wprowadzonych przez PPWR, zapraszamy do kontaktu.
